Stuur door:
21 januari 2010
Niet ontslagen toch bang
EINDHOVEN - Bij de koffieautomaat probeerden collega's elkaar moed in te praten, herinnert Dick Klaassen (56) zich nog. De reorganisatie was vervelend, maar versterkte de onderlinge band. ,,Je hebt toch onzekerheden met elkaar gedeeld.''
Dick Klaassen 'overleefde' een reorganisatie bij chipfabrikant NXP.,Laat niemand op het idee komen om om die reden te gaan reorganiseren,'' zegt hij er voor de zekerheid bij. Klaassen wil alleen maar zeggen dat de ontslagronde bij zijn werkgever, chipfabrikant NXP, de sfeer niet heeft verpest.
Op de 'dag des oordeels' kregen de NXP'ers in persoonlijke gesprekken te horen of ze konden blijven of niet. Die dag kreeg een bizarre wending, toen de medewerkers halverwege hoorden dat niet de verwachte dertig procent van het personeel op Klaassens afdeling weg moest, maar tien à vijftien procent. Er was hoop en er was vrees. NXP toonde zich betrokken. Het management was beschikbaar voor nagesprekken.
Daarna moesten ze verder. Met de schrik nog in de benen? Valt mee, meent Klaassen. Maar, zegt hij eerlijk, sommige collega's, met name ouderen die niet gedacht hadden zoiets nog eens mee te maken, realiseren zich nu wel dat ontslag ook hen kan treffen.
Dat kenmerkt de 'overlevers', weten deskundigen. Charissa Freese, onderzoekster aan de Universiteit van Tilburg, zegt het onomwonden: Bazen die reorganiseren hebben, over het algemeen, te weinig aandacht voor deze mensen. ,,In verschillende onderzoeken wordt dat geconstateerd.''
In studies wordt deze werknemers zelfs een zogeheten survivor syndroom toegedicht. Een leek associeert dat syndroom veeleer met mensen die een ernstig ongeluk hebben overleefd. ,,Daar komt de term ook vandaan,'' verklaart Freese. Maar volgens haar kampen ook veel reorganisatie-overlevers met problemen. Motivatieproblemen, onder meer. Verder ontstaan er gevoelens van onzekerheid: 'Welke koers gaat de organisatie nu varen?' En angsten: 'Ben ik de volgende?'
Freese: ,,Medewerkers kunnen apathischer worden. 'Waar doe ik het voor?' vragen zij zich af.'' En dat heeft natuurlijk negatieve gevolgen. Een verkoper die deze gevoelens in zijn contacten met klanten de vrije loop laat, zal minder verkopen. ,,Want dan gaan de klanten lopen.''
Deze week nog gaf zestig procent van de afslankende bedrijven in een peiling van de onderzoeksbureaus TNO en EIM aan dat ze wel degelijk aandacht hebben voor de blijvers. Zo herschikt 63 procent van hen de taken van mensen die blijven. En doet 52 procent van de bedrijven aan taakverbreding onder de ontslagronde-overlevers. 27 Procent biedt deze mensen omscholing of training aan.
Maar volgens Beatrijs Schokkenbroek, organisatieadviseur bij Munthoff & Partners, is het sleutelwoord toch vooral 'duidelijkheid'. ,,De werkgever moet zijn medewerkers meenemen in de reorganisatie.'' Dat wil zeggen dat hij steeds open en eerlijk moet uitleggen hoe de zaken ervoor staan. ,,Hij kan de werknemers ook vragen om mee te denken over de nieuwe organisatie, dit kan voorkomen dat mensen in een slachtofferrol kruipen,'' suggereert Schokkenbroek.
Ook Freese pleit voor duidelijkheid. Personeel waarmee de baas door wil, moet weten wat er wordt verwacht. Bezuinig niet op trainingen voor deze mensen. Het gevaar is groot dat de blijvers ná de reorganisatie zelf het hazenpad kiezen. ,,Een van de grootste problemen is dat de besten het eerst gaan lopen.''
